Kindergeld a świadczenie rodzinne z Włoch to częsty temat w przypadku rodzin, które mają prawo do świadczeń rodzinnych w Niemczech i we Włoszech. Najważniejszym włoskim świadczeniem na dzieci jest Assegno Unico e Universale (AUU).
Czy można otrzymywać jednocześnie Kindergeld i Assegno Unico? Kiedy świadczenie wypłacają Niemcy, a kiedy Włochy? Wszystko zależy przede wszystkim od miejsca pracy rodziców oraz miejsca zamieszkania dzieci.
Assegno Unico – włoskie świadczenie rodzinne
Assegno Unico e Universale jest świadczeniem wypłacanym przez włoski INPS na dzieci pozostające na utrzymaniu.
Wysokość świadczenia zależy przede wszystkim od ISEE oraz sytuacji rodzinnej. W 2026 r. kwota świadczenia na dziecko wynosi średnio około 175 euro miesięcznie, przy czym wysokość może być znacznie niższa lub wyższa w zależności od ISEE i przysługujących dodatków. Przy braku ISEE lub przekroczeniu najwyższego progu ISEE świadczenie wynosi około 58 euro na dziecko.
Kindergeld a Assegno Unico – czy można pobierać oba świadczenia?
Tak, w określonych sytuacjach możliwe jest otrzymywanie świadczeń z Niemiec i Włoch.
Nie oznacza to jednak, że można otrzymać pełną kwotę Kindergeld oraz pełną kwotę Assegno Unico za ten sam okres.
W przypadku prawa do świadczeń w dwóch państwach UE stosuje się zasady koordynacji świadczeń rodzinnych. Ustalane jest państwo pierwszeństwa, a drugie państwo może w określonych przypadkach wypłacić różnicę między świadczeniami.
Kiedy można otrzymywać świadczenie z Niemiec i Włoch?
Przykładowo, jeżeli:
- jeden rodzic pracuje w Niemczech,
- drugi rodzic pracuje we Włoszech,
- dzieci mieszkają we Włoszech,
może powstać prawo do świadczeń w obu państwach.
Jeżeli prawo do świadczenia wynika z pracy jednego z rodziców we Włoszech, a dzieci mieszkają we Włoszech, Włochy mają co do zasady pierwszeństwo. Niemcy mogą natomiast wypłacić świadczenie uzupełniające, jeżeli zgodnie z zasadami koordynacji istnieje tam drugorzędne prawo i niemieckie świadczenie jest wyższe.
Nie jest to więc podwójne pobieranie pełnych świadczeń, lecz koordynacja świadczeń między dwoma państwami.
Kiedy przysługuje tylko Assegno Unico z Włoch?
Jeżeli rodzina jest związana wyłącznie z włoskim systemem, np.:
- rodzic pracuje we Włoszech,
- dzieci mieszkają we Włoszech,
- nie istnieje równoległe prawo do świadczenia w Niemczech,
wówczas świadczenie rodzinne wypłacane jest przez Włochy w ramach Assegno Unico.
W takiej sytuacji nie ma podstaw do wypłaty niemieckiego Kindergeld.
Kiedy przysługuje tylko Kindergeld z Niemiec?
Jeżeli istnieje prawo do niemieckiego świadczenia, a we Włoszech nie ma równoległego pierwszeństwa wynikającego z pracy lub sytuacji rodzinnej, świadczenie może być wypłacane wyłącznie przez Niemcy.
Kindergeld może być również wypłacany w sytuacji, gdy dzieci mieszkają we Włoszech, a rodzic pracuje w Niemczech, pod warunkiem spełnienia niemieckich warunków do świadczenia. Sam fakt zamieszkania dziecka we Włoszech nie wyklucza prawa do Kindergeld.
Kto ma pierwszeństwo – Niemcy czy Włochy?
Przy ustalaniu pierwszeństwa bierze się pod uwagę przede wszystkim:
- miejsce zatrudnienia rodziców,
- państwo ubezpieczenia społecznego,
- miejsce zamieszkania dzieci,
- sytuację zawodową obojga rodziców.
Jeżeli prawo do świadczeń wynika z pracy obojga rodziców w różnych państwach, znaczenie ma również państwo zamieszkania dzieci.
Dlatego nie można określić pierwszeństwa wyłącznie na podstawie tego, gdzie rodzina jest zameldowana.
Czy można dostać wyrównanie z Niemiec?
Tak, w określonych przypadkach może wystąpić wyrównanie (Differenzbetrag).
Jeżeli jedno państwo ma pierwszeństwo w wypłacie świadczenia, a w drugim państwie przysługiwałoby wyższe świadczenie, drugie państwo może być zobowiązane do wypłaty różnicy.
Nie oznacza to jednak automatycznego prawa do wyrównania w każdej sprawie. Każdy przypadek jest oceniany indywidualnie zgodnie z unijnymi zasadami koordynacji.
Kindergeld a Włochy – ważne informacje
Osoba ubiegająca się o Kindergeld powinna poinformować Familienkasse o prawie do świadczeń rodzinnych we Włoszech.
W sprawach transgranicznych mogą być wymagane m.in. dokumenty dotyczące:
- dzieci,
- miejsca zamieszkania,
- zatrudnienia rodziców,
- ubezpieczenia,
- świadczeń pobieranych we Włoszech.
Familienkasse wskazuje, że Kindergeld może być wypłacany również w sprawach transgranicznych, a do wniosku mogą być wymagane dodatkowe dokumenty dotyczące sytuacji zagranicznej.
Kindergeld i Assegno Unico – najważniejsze przypadki
| Sytuacja | Zasadniczo |
|---|---|
| Rodzice i dzieci związani wyłącznie z Włochami | Assegno Unico |
| Rodzice i dzieci związani wyłącznie z Niemcami | Kindergeld |
| Jeden rodzic pracuje w Niemczech, drugi we Włoszech, dzieci mieszkają we Włoszech | Możliwe świadczenia z obu państw, z zastosowaniem zasad pierwszeństwa |
| Rodzic pracuje w Niemczech, dzieci mieszkają we Włoszech, brak równoległego prawa we Włoszech | Możliwe Kindergeld z Niemiec |
| Prawo do świadczeń w obu państwach | Jedno państwo może wypłacać świadczenie podstawowe, drugie ewentualne wyrównanie |
Podsumowanie
Kindergeld a świadczenie rodzinne z Włoch nie zawsze oznacza wybór między jednym a drugim świadczeniem. W niektórych sytuacjach prawo może istnieć w obu państwach, ale unijne przepisy określają, które państwo ma pierwszeństwo.
Najważniejsze znaczenie mają miejsce pracy rodziców, ubezpieczenie społeczne oraz miejsce zamieszkania dzieci.
Jeżeli prawo do świadczeń istnieje w Niemczech i we Włoszech, nie można pobierać podwójnej pełnej kwoty za ten sam okres. W określonych przypadkach możliwe jest natomiast otrzymanie świadczenia z jednego kraju oraz wyrównania z drugiego.