Rodzice pracujący w Niemczech, których dzieci mieszkają w Rumunii, często zastanawiają się, czy mogą jednocześnie pobierać niemiecki Kindergeld oraz rumuński zasiłek rodzinny. W praktyce odpowiedź zależy od przepisów Unii Europejskiej dotyczących koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego.
Choć prawo do świadczeń może powstać w więcej niż jednym kraju, nie oznacza to automatycznie możliwości otrzymywania dwóch pełnych świadczeń na to samo dziecko. W takich sytuacjach stosowane są szczególne zasady określające, które państwo odpowiada za wypłatę świadczeń rodzinnych.
Czym jest rumuński zasiłek rodzinny?
Podstawowym świadczeniem rodzinnym w Rumunii jest Alocația de Stat pentru Copii, czyli państwowy zasiłek na dziecko. Świadczenie przysługuje dzieciom spełniającym warunki określone w rumuńskich przepisach i ma na celu częściowe pokrycie kosztów związanych z ich wychowaniem.
Zasiłek wypłacany jest co miesiąc i stanowi podstawowy element rumuńskiego systemu wsparcia rodzin. W wielu przypadkach pobierają go również rodziny, których jeden z rodziców pracuje za granicą.
Czy można pobierać rumuński zasiłek rodzinny i Kindergeld?
Tak, jednak należy rozróżnić prawo do świadczeń od ich faktycznej wypłaty.
Może zdarzyć się sytuacja, w której rodzina spełnia warunki do otrzymywania świadczeń zarówno w Rumunii, jak i w Niemczech. Nie oznacza to jednak, że będzie otrzymywać dwa pełne świadczenia rodzinne na to samo dziecko za ten sam okres.
Przepisy unijne przewidują mechanizm koordynacji świadczeń rodzinnych, który ma zapobiegać podwójnemu finansowaniu tych samych uprawnień.
Na czym polega koordynacja świadczeń rodzinnych?
Koordynacja świadczeń rodzinnych obowiązuje we wszystkich państwach Unii Europejskiej oraz Europejskiego Obszaru Gospodarczego.
Jej celem jest ustalenie:
- które państwo ma pierwszeństwo do wypłaty świadczenia,
- czy drugie państwo powinno wypłacić wyrównanie,
- jaka jest ostateczna wysokość należnego wsparcia dla rodziny.
Dzięki tym przepisom rodzina nie traci prawa do świadczeń tylko dlatego, że mieszka w jednym kraju, a pracuje w innym.
Kiedy pierwszeństwo mają Niemcy?
Najczęściej Niemcy są państwem pierwszeństwa, gdy rodzic:
- pracuje legalnie na terenie Niemiec,
- prowadzi działalność gospodarczą w Niemczech,
- podlega niemieckim ubezpieczeniom społecznym.
W takiej sytuacji Familienkasse może przyznać Kindergeld nawet wtedy, gdy dziecko mieszka na stałe w Rumunii.
Kiedy pierwszeństwo może mieć Rumunia?
Rumunia może być państwem pierwszeństwa między innymi wtedy, gdy:
- rodzice pracują w Rumunii,
- rodzina mieszka w Rumunii,
- brak jest aktywności zawodowej powodującej pierwszeństwo niemieckiego systemu świadczeń.
Każda sprawa jest rozpatrywana indywidualnie, dlatego znaczenie mają szczegóły dotyczące zatrudnienia, miejsca zamieszkania oraz sytuacji rodzinnej.
Czy można otrzymywać dwa pełne świadczenia?
Nie. To jedna z najważniejszych zasad obowiązujących przy świadczeniach rodzinnych w Unii Europejskiej.
Jeżeli rodzina ma prawo zarówno do rumuńskiego zasiłku rodzinnego, jak i do niemieckiego Kindergeld, instytucje ustalają kraj odpowiedzialny za wypłatę świadczenia podstawowego.
Drugie państwo może natomiast wypłacić wyłącznie różnicę pomiędzy świadczeniami, jeżeli jego świadczenie jest wyższe.
Oznacza to, że nie można legalnie pobierać dwóch pełnych świadczeń rodzinnych na to samo dziecko za ten sam okres.
Czym jest dodatek dyferencyjny?
Dodatek dyferencyjny to wyrównanie wypłacane przez państwo drugorzędnie właściwe.
Jeżeli rumuński zasiłek rodzinny jest niższy od niemieckiego Kindergeld, Familienkasse może wypłacić różnicę pomiędzy tymi świadczeniami.
Dzięki temu rodzina otrzymuje wsparcie odpowiadające wysokości korzystniejszego systemu świadczeń, bez naruszania zasad koordynacji obowiązujących w UE.
Dlaczego należy zgłaszać zagraniczne świadczenia?
Podczas ubiegania się o Kindergeld należy poinformować Familienkasse o wszystkich świadczeniach rodzinnych pobieranych za granicą, w tym również o rumuńskim zasiłku rodzinnym.
Niemiecki urząd weryfikuje informacje z instytucjami zagranicznymi i na tej podstawie ustala prawidłową wysokość należnego świadczenia.
Brak zgłoszenia zagranicznych świadczeń może skutkować koniecznością zwrotu nadpłaconych środków lub wydłużeniem postępowania.
Rumuński zasiłek rodzinny a Kindergeld – podsumowanie
Pobieranie rumuńskiego zasiłku rodzinnego nie wyklucza prawa do niemieckiego Kindergeld. W wielu przypadkach rodzina może mieć uprawnienia w obu krajach jednocześnie. Ostateczna wysokość wypłacanych świadczeń zależy jednak od zasad koordynacji obowiązujących w Unii Europejskiej.
Najważniejsza zasada jest prosta – nie można pobierać dwóch pełnych świadczeń rodzinnych na to samo dziecko za ten sam okres. Jeżeli świadczenia przysługują w dwóch państwach, jedno z nich wypłaca świadczenie podstawowe, a drugie może przyznać dodatek dyferencyjny w formie wyrównania.